Inkoopteams krijgen vaak de opdracht een leverancier van etherische olie te kwalificeren zonder scheikundige te zijn. De technische diepgang ligt bij de formulator en de kwaliteitsafdeling, maar de vragen die een zwakke leverancier ontmaskeren, zijn helemaal niet technisch. Het zijn vragen over specificiteit, bewijs en gedrag: antwoordt de leverancier precies, schriftelijk, met documenten die kunnen worden gecontroleerd? Hieronder staat een vragenset per onderwerp, met bij elk een aanwijzing hoe een goed antwoord eruitziet en wat u moet laten aarzelen. Gebruik haar voor een eerste beoordeling of als checklist voor een jaarlijkse evaluatie.
Welke plant, welk deel, welk chemotype: de identiteitsvragen
Vraag de leverancier om per olie de Latijnse binomiale naam te vermelden, het gedestilleerde plantendeel en, waar de soort meer dan één chemische vorm kent, het chemotype. Vraag ook naar de INCI-naam voor cosmetische etikettering. De terminologie op dit gebied is vastgelegd in ISO 9235, die de woordenschat voor aromatische natuurlijke grondstoffen geeft, dus een leverancier die ernaar werkt, zal van de vraag niet opkijken.
Een goed antwoord is een korte schriftelijke regel: geslacht en soort, plantendeel, chemotype indien relevant en de INCI-naam. Een zwak antwoord is een handelsnaam (‘onze rozemarijn’) of een algemene omschrijving. Twee soorten kunnen dezelfde spreeknaam delen en ongeveer hetzelfde ruiken en toch in een formule verschillend gedragen, en zonder chemotype kunt u niet weten of de volgende partij overeenkomt met de eerste. Als de leverancier u niet kan zeggen wat hij verkoopt, heeft het weinig zin iets anders te vragen.
Waar het groeide en wie het behandelde: herkomst en traceerbaarheid
Vraag waar het plantaardig materiaal is geteeld of verzameld, of het gekweekt of wild verzameld is, in welk seizoen het is geoogst en waar het is gedestilleerd. Stel dan de vraag die een verhaal van een systeem scheidt: kan de leverancier u, als u een partijnummer geeft, de oogst- en destillatieregistraties erachter laten zien?
Goede antwoorden beschrijven een afgebakend gebied en een productienetwerk, niet alleen een land. Een land alleen is zelden precies genoeg, en een leverancier die zelf destilleert of met bekende destillateurs werkt, kan meestal zeggen wie wat deed. Vraag ook hoe hij een tekort opvangt: komt de volgende partij uit dezelfde bron, of wordt een andere bron ingezet, en zou u dat horen? Onze eigen oliën komen uit een Anatolisch productienetwerk dat we rechtstreeks kennen, en we kunnen een partij herleiden tot haar oogstherkomst; dat is het detailniveau dat u mag verwachten, niet alleen als belofte.
Wat is gemeten en hoe het wordt getoond: de analysevragen
Vraag welke tests bij elke partij worden uitgevoerd, welke periodiek en welk laboratorium ze uitvoert. Voor etherische oliën bestaat de gebruikelijke set uit uiterlijk en geur, relatieve dichtheid, brekingsindex en optische draaiing, plus een GC-MS-profiel van bestanddelen. Voor de fysische constanten bestaan standaardmethoden (ISO 279, ISO 280 en ISO 592), en ISO 11024-1 geeft algemene richtlijnen voor het opstellen van gaschromatografische profielen; vraag dus of de resultaten van de leverancier erkende methoden volgen.
Een sterke leverancier levert een partijspecifiek Certificaat van Analyse met het partijnummer, de werkelijke resultaten, testdata en de methode of methodeverwijzing, en kan meerdere opeenvolgende partijen van dezelfde olie tonen. Controleer of de resultaten binnen de afgesproken specificatie liggen en realistisch van partij tot partij variëren. Certificaten die in alle partijen identiek zijn of alleen de specificatie herhalen, zijn een waarschuwing. Koopt u dure oliën in, vraag dan welke aanvullende authenticiteitscontroles beschikbaar zijn, want één enkele GC-MS kan op zichzelf niet bewijzen dat een olie niet is vervalst.
