Botanische ingrediënten dragen een juridische voorgeschiedenis die veel kopers nooit te zien krijgen. Een vat extract is niet alleen een grondstof; het is afgeleid van de biodiversiteit van een land, en sinds 2014 regelt een internationaal kader hoe die biodiversiteit mag worden gebruikt en wie deelt in de waarde die zij creëert. Voor wie natuurlijke cosmetische werkstoffen inkoopt, is het Nagoya-protocol geen vrijblijvende achtergrondlectuur meer.
Wat het Nagoya-protocol regelt
Het Nagoya-protocol werd in 2010 aangenomen en trad in 2014 in werking als aanvullende overeenkomst bij het Verdrag inzake biologische diversiteit (CBD). Het stelt regels voor toegang en verdeling van voordelen (ABS): toegang tot genetische rijkdommen en de eerlijke en billijke verdeling van de voordelen die voortvloeien uit het gebruik ervan. Cruciaal is dat het zich ook uitstrekt tot de traditionele kennis die met die rijkdommen verbonden is — de praktijken van inheemse en lokale gemeenschappen die een plant al lang gebruiken. Het onderliggende beginsel is soevereiniteit: een aanbiedersland bepaalt de voorwaarden waaronder zijn genetische rijkdommen toegankelijk zijn en gebruikt mogen worden, en mag een aandeel in de resulterende waarde verwachten.
PIC en MAT: de twee bouwstenen
Twee mechanismen vormen het hart van het systeem. Voorafgaande geïnformeerde toestemming (PIC) is de toestemming die een aanbiedersland verleent voordat een genetische rijkdom toegankelijk mag worden. Onderling overeengekomen voorwaarden (MAT) zijn de onderhandelde voorwaarden die aan die toegang verbonden zijn, waaronder hoe monetaire of niet-monetaire voordelen terugvloeien — royalty's, mijlpaalbetalingen, capaciteitsopbouw of gedeelde onderzoeksresultaten. In de praktijk worden PIC en MAT samen veiliggesteld via de bevoegde nationale autoriteit van het aanbiedersland, en de resulterende papieren vormen het fundament van elk conform inkoopdossier.
Wanneer inkoop als gebruik telt
Het meest doorslaggevende onderscheid is dat tussen handel en gebruik. De verplichtingen van het protocol hangen samen met gebruik, gedefinieerd als onderzoek en ontwikkeling naar de genetische of biochemische samenstelling van een genetische rijkdom. Een afgewerkte grondstof kopen en ongewijzigd doorverkopen is gewoonlijk handel en valt buiten die definitie. Maar cosmetisch werk blijft zelden bij handel: het karakteriseren van de werkzame stoffen van een extract, het screenen van fracties op werkzaamheid, of het optimaliseren van een biochemisch profiel kunnen alle op gebruik neerkomen. Dit is het grijze gebied voor cosmetische werkstoffen en extracten, en het betekent dat de bepalende vraag niet is "wat heb ik gekocht?" maar "wat doe ik ermee?"
Waar de EU-zorgvuldigheidsregel bijt
Binnen de Europese Unie wordt het protocol uitgevoerd door Verordening (EU) nr. 511/2014. Zij vereist geen vergunning om te handelen; in plaats daarvan legt zij een zorgvuldigheidsplicht op aan iedereen die binnen het toepassingsgebied vallende genetische rijkdommen in de EU gebruikt. U moet de informatie die relevant is voor ABS opzoeken, bewaren en doorgeven: het land van oorsprong, de datum en plaats van toegang, en de PIC- en MAT-referenties. Gegevens moeten twintig jaar na afloop van het gebruik worden bewaard. Waar de beschikbare informatie ontoereikend is, is de verplichting om een deugdelijke toegangsvergunning te verkrijgen of het gebruik van de rijkdom te staken. Het toepassingsgebied doet er hier toe — materiaal dat vóór oktober 2014 is verworven, of afkomstig is uit landen die geen partij zijn, kan buiten de verordening vallen, maar dat oordeel moet zorgvuldig worden geveld.
Het IRCC en het ABS Clearing-House
Naleving is veel eenvoudiger wanneer een aanbiedersland een internationaal erkend certificaat van naleving (IRCC) heeft afgegeven. Dit certificaat bevestigt dat de toegang op basis van PIC en MAT is verleend, en het wordt gepubliceerd op het ABS Clearing-House, het centrale online platform van het CBD voor het uitwisselen van ABS-informatie. Een IRCC is sterk, overdraagbaar bewijs: als uw leverancier u er een kan overhandigen, is een groot deel van uw zorgvuldigheidsdossier al opgebouwd. Waar geen IRCC bestaat, valt u terug op de onderliggende vergunningen en overeenkomsten, die afzonderlijk moeten worden verzameld en geverifieerd.
Praktische zorgvuldigheid voor de koper
Een werkbaar proces is eenvoudig, mits gedisciplineerd. Stel het land van oorsprong van elke botanical vast en bevestig of het partij is bij het protocol en welke nationale ABS-wetgeving van toepassing is. Vraag de ABS-documentatie op — bij voorkeur een IRCC, anders de PIC en MAT — bij uw leverancier, en geef die verplichtingen door aan de toeleveringsketen in uw contracten, zodat elke schakel verantwoordelijk is. Houd gelijktijdig opgestelde gegevens bij en bewaar ze ruim voorbij de wettelijke termijn. Herzie ten slotte de vraag handel-versus-gebruik telkens wanneer uw R&D-activiteit verandert, want een nieuwe ontwikkelingsstap kan een voorheen buiten het toepassingsgebied vallend ingrediënt binnen het toepassingsgebied trekken. Behandeld als routinematige inkoophygiëne in plaats van een juridische bijzaak, beschermt ABS-naleving zowel de koper als de biodiversiteit waaruit het ingrediënt afkomstig is.
Dit artikel is algemene informatie en vormt geen juridisch advies; beoordeel uw specifieke activiteiten met gekwalificeerde raadslieden.