Gedroogd fruit lijkt een eenvoudig product: fruit, water eruit, verpakken. In de praktijk wordt het verschil tussen een partij die vlot uitverkoopt en een partij die als klacht terugkomt bepaald door een handvol meetbare factoren, die grotendeels al vastliggen voordat het fruit uw magazijn bereikt. Inkopers die deze factoren begrijpen, schrijven betere specificaties en stellen scherpere vragen aan de verpakker.
Vocht en wateractiviteit: twee getallen, niet één
Het vochtgehalte vertelt u hoeveel water er in het fruit zit; de wateractiviteit (aw) vertelt u hoeveel van dat water beschikbaar is voor micro-organismen en chemische reacties. Zachte, "moist" gedroogde vruchten houden bewust meer water vast dan hardgedroogde types, wat legitiem is zolang de wateractiviteit laag genoeg blijft om schimmels en gisten in toom te houden gedurende de beoogde houdbaarheid. Een specificatie die alleen een vochtpercentage noemt, mist de helft van het beeld.
De praktische stap is vragen welke waarde de verpakker meet, hoe vaak en in welk stadium. Vocht verschuift tijdens opslag en transport doordat het fruit in evenwicht komt met de omringende lucht, dus een cijfer dat bij het verpakken is gemeten houdt alleen stand als de verpakking en de opslagcondities het daar houden. Wanneer twee leveranciers zeer verschillende houdbaarheden opgeven voor wat op hetzelfde product lijkt, ligt de verklaring meestal in de wateractiviteit en de barrière van de verpakking, niet in het fruit zelf.
Sortering en beheersing van vreemd materiaal
Sortering is waar een agrarisch product een retailwaardig product wordt. Typische stappen in een goed geleide verpakkingslijn zijn:
- Zeven en ontstenen om zand, steeltjes, steentjes en stof te verwijderen
- Lucht- of optische scheiding voor licht vuil en kleurafwijkingen
- Verwijdering van pitten, stelen of schilfragmenten, afhankelijk van de vrucht
- Visuele inspectie op de band voor alles wat de machines missen
- Metaaldetectie of röntgen na het verpakken als laatste controle
Deze maatregelen liggen in lagen omdat geen enkele stap op zichzelf betrouwbaar is. Vraag bij de beoordeling van een verpakker welke stappen aanwezig zijn, hoe detecties worden geregistreerd en wat er met een partij gebeurt wanneer een controle aanslaat. Een schriftelijke procedure met recente registraties plaatst een verpakker in een andere categorie dan een die een algemene geruststelling biedt.
Kleur, maat en uniformiteit
Uniformiteit is wat een consument als eerste ziet. De kleur moet gelijkmatig zijn binnen de verpakking en consistent van verpakking tot verpakking; onverwacht donker worden wijst op bruinkleuring tijdens het drogen of de opslag, terwijl een ongewoon felle kleur bij sommige vruchten kan duiden op behandelingen die de inkoper misschien wel of niet op het etiket wil hebben. Maatsortering is van belang voor het uiterlijk en voor de nauwkeurigheid van het verpakkingsgewicht, want een mengsel van heel kleine en heel grote stukken maakt portioneren lastiger.
Leg de kwaliteitsklasse schriftelijk vast: stukgrootte of aantalbereik, kleurbeschrijving en toleranties voor gebroken stukken, te ver gedroogde fragmenten of suikeruitslag. Inkopers die deze punten impliciet laten, worden meestal niet bij de eerste maar bij de tweede levering verrast.